Monument
Harmelen
Harmelen
Harmelen 1962 - 2012
Een wens van velen ging in vervulling
Een wens van velen ging in vervulling
In gesprek met burgemeester Hans Schmidt
Bovenstaande foto’s werden op 8 januari 2012 gemaakt door Edward Bary
8 januari 2012
Op uitnodiging van de Gemeente Woerden was ik op 8 januari 2012 bij de herdenking en de onthulling van het monument aanwezig. Al vroeg op deze zondagmorgen reed ik naar Harmelen vanwege de te verwachte grote toeloop van belangstellenden. Vooraf was aangekondigd, dat voor een aantal genodigden en direct betrokkenen voorafgaand een ontvangst plaats zou vinden in het voormalig restaurant De Putkop aan de Leidsestraatweg in Harmelen (tegenwoordig Het Wokpaleis). Uiteindelijk bleek iedereen welkom en de schatting is dat zo’n 600 mensen de onthulling en/of de bijeenkomst hebben bijgewoond. Onder de gasten waren ook president-directeur Bert Meerstadt van NS, president-directeur van ProRail, mevrouw Marion Gout van Sinderen en de Commissaris van de Koningin van Utrecht, Roel Robbertsen aanwezig. Burgemeester Schmidt verwelkomde in zijn openingstoespraak alle belangstellenden. Prof. mr. Pieter van Vollenhoven, oud voorzitter van de Spoorwegongevallenraad en later de Raad voor de Transportveiligheid hield in zijn toespraak een gloedvol betoog over de veiligheid op het spoor en de toegenomen professionalisering van de slachtofferhulp (per 1 februari 2005 is de raad opgevolgd door de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Ook noemde hij nog eens nadrukkelijk de beperkingen van het ATB-systeem, in het bijzonder in het lage snelheidsgebied tot 40 km. “Laat dit monument een spiegel zijn, want er moet iets veranderen op het spoor”, stelde Van Vollenhoven. Hij noemde de bijeenkomst van vandaag een spiegel die we ons voorhouden om beter met veiligheid om te gaan. Hij was bijzonder blij met de initiatieven voor een herdenking en monument. “Dit monument is een voortreffelijk initiatief. Ik hoop, dat het een spiegel voorhoudt; want het spoorsysteem is verouderd en rood-lichtpassages zoals toen, komen nog altijd voor. Daar moet iets aan veranderen”, zei Pieter van Vollenhoven. En passant noemde hij de rood-lichtpassages (STS, stoptonend sein) in het recentere verleden, zoals in Eindhoven, Barendrecht en Amsterdam en de nog altijd veel te hoge score STS’en in het (dagelijkse) treinverkeer. Van Vollenhoven oogstte applaus met zijn toespraak. Voorzitter Ed Janson van het Dorpsplatform belichtte het belang van een blijvende herinnering aan een trieste gebeurtenis. Er zijn veel nabestaanden voor wie dit moment een belangrijke fase in hun leven kan ondersteunen en mogelijk afsluiten. Daarna werd het monument onthuld met het wegnemen van een doek dat over het beeldzuiltje was gehangen.
Met een bloemenhulde en een kort stiltemoment werd de plechtigheid afgesloten.
Op uitnodiging van de Gemeente Woerden was ik op 8 januari 2012 bij de herdenking en de onthulling van het monument aanwezig. Al vroeg op deze zondagmorgen reed ik naar Harmelen vanwege de te verwachte grote toeloop van belangstellenden. Vooraf was aangekondigd, dat voor een aantal genodigden en direct betrokkenen voorafgaand een ontvangst plaats zou vinden in het voormalig restaurant De Putkop aan de Leidsestraatweg in Harmelen (tegenwoordig Het Wokpaleis). Uiteindelijk bleek iedereen welkom en de schatting is dat zo’n 600 mensen de onthulling en/of de bijeenkomst hebben bijgewoond. Onder de gasten waren ook president-directeur Bert Meerstadt van NS, president-directeur van ProRail, mevrouw Marion Gout van Sinderen en de Commissaris van de Koningin van Utrecht, Roel Robbertsen aanwezig. Burgemeester Schmidt verwelkomde in zijn openingstoespraak alle belangstellenden. Prof. mr. Pieter van Vollenhoven, oud voorzitter van de Spoorwegongevallenraad en later de Raad voor de Transportveiligheid hield in zijn toespraak een gloedvol betoog over de veiligheid op het spoor en de toegenomen professionalisering van de slachtofferhulp (per 1 februari 2005 is de raad opgevolgd door de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Ook noemde hij nog eens nadrukkelijk de beperkingen van het ATB-systeem, in het bijzonder in het lage snelheidsgebied tot 40 km. “Laat dit monument een spiegel zijn, want er moet iets veranderen op het spoor”, stelde Van Vollenhoven. Hij noemde de bijeenkomst van vandaag een spiegel die we ons voorhouden om beter met veiligheid om te gaan. Hij was bijzonder blij met de initiatieven voor een herdenking en monument. “Dit monument is een voortreffelijk initiatief. Ik hoop, dat het een spiegel voorhoudt; want het spoorsysteem is verouderd en rood-lichtpassages zoals toen, komen nog altijd voor. Daar moet iets aan veranderen”, zei Pieter van Vollenhoven. En passant noemde hij de rood-lichtpassages (STS, stoptonend sein) in het recentere verleden, zoals in Eindhoven, Barendrecht en Amsterdam en de nog altijd veel te hoge score STS’en in het (dagelijkse) treinverkeer. Van Vollenhoven oogstte applaus met zijn toespraak. Voorzitter Ed Janson van het Dorpsplatform belichtte het belang van een blijvende herinnering aan een trieste gebeurtenis. Er zijn veel nabestaanden voor wie dit moment een belangrijke fase in hun leven kan ondersteunen en mogelijk afsluiten. Daarna werd het monument onthuld met het wegnemen van een doek dat over het beeldzuiltje was gehangen.
Met een bloemenhulde en een kort stiltemoment werd de plechtigheid afgesloten.
De treinen op de hoofdbaan stonden uit respect even stil
In het restaurant wordt nagepraat. Worden contacten gelegd, adressen uitgewisseld. Op beeldschermen worden historische journaalbeelden vertoond. Na vijftig jaar is dit grootste treinongeval in de Nederlandse geschiedenis op gepaste wijze blijvend gemarkeerd.
Ik kom in gesprek met een collega van mijn vader, de man loopt met een stok en is inmiddels 93 jaar. Hij heeft naar me gezocht, hij moest en zou me vinden. Met tranen in zijn ogen vertelt hij mij dat hij eigenlijk in de cabine van mijn vader had moeten zitten. De dienst was een paar dagen daarvoor omgezet. Ik zie Piet nog lopen met z’n sigaartje, aardige vent. Je lijkt op hem. Ik wist niet dat mijn vader die dag de dienst van een ander had overgenomen. Voor de zekerheid heb ik navraag gedaan bij mijn zussen, die bevestigen dat het inderdaad het geval was.
De treinramp is nog lang niet vergeten….
Tekst uit diverse bronnen.
Fouten
Op de platen staan de namen van de 93 dodelijke slachtoffers, waaronder de twee machinisten (Fictoor en Van der Leer). Op deze platen blijken helaas enkele fouten te staan. Roos moet zijn Roes en zijn geboortedatum moet zijn 3 februari 1922. Van de Vegt moet zijn Van der Vegt, Kroesen moet zijn Kroezen. De geboortedatum van Kwakman moet zijn 24-03-1908. Achter Zeegers moet een m (man) staan; via Google is dit in enkele seconden te vinden. De gegevens zijn overgenomen uit het officiële politierapport uit 1962, waar dus kennelijk slordigheden in staan. In het boek van Ed Janson staan dezelfde fouten en bovendien een verkeerde geboortedatum achter Fictoor. Het comité onderzoekt of de fouten op de granieten platen kunnen worden gecorrigeerd.
Bovenstaande foto’s werden gemaakt door Edward Bary
Foto’s gemaakt door Petra Fictoor
Foto’s gemaakt door Nico Spilt
8 januari 2012 was voor mij een indrukwekkende, maar ook emotionele dag. Ik voelde mij tijdens de onthulling, als oudste van de familie, de ‘Pater Familias’ omdat alle nazaten van mijn vader aanwezig waren. Ikzelf, mijn twee zussen de echtgenoten alsmede onze zeven kinderen (de kleinkinderen van mijn vader) en de veertien kleinkinderen (de achterklein-kinderen van mijn vader). In totaal 34 personen.
De achterkleinkinderen, ook de jongste van nog geen jaar, hebben allemaal een roos bij het monument neergelegd. De aanwezigheid van allen voelde aan als een bekroning.
Ikzelf vond het jammer dat onze zoon Eric, die meervoudig complex gehandicapt is, als enige, niet bij deze plechtigheid aanwezig kon zijn. Mede namens Eric hebben wij een boeketje neergelegd. Indien mogelijk gaan we op een rustig moment een keer met Eric naar het monument.
De achterkleinkinderen, ook de jongste van nog geen jaar, hebben allemaal een roos bij het monument neergelegd. De aanwezigheid van allen voelde aan als een bekroning.
Ikzelf vond het jammer dat onze zoon Eric, die meervoudig complex gehandicapt is, als enige, niet bij deze plechtigheid aanwezig kon zijn. Mede namens Eric hebben wij een boeketje neergelegd. Indien mogelijk gaan we op een rustig moment een keer met Eric naar het monument.